امير حسن علاء سجزى دهلوى

52

رساله مخ المعانى ( فارسى )

مناجات بسيار زيبا و تتمه است كه در آن نويسنده از ايزد متعال خواستگار لطف و مهربانى و طلبكار سعادت دارين مىباشد - سبك نگارش : اين رسالهء مختصر حسن دهلوى كه بر موضوع عشق نوشته شده و آن را مىتوان تفسير عشق عرفانى و تشريح مفاهيم روحانى گفت ، از لحاظ زيبائىهاى لسانى و معنوى كم‌نظير است - سبك حسن در خ مخ المعانى ذو بطون است - ظاهرى دارد كه زيبا و قشنگ است ، اما ظاهرش هم يك معناى ديگر دارد و در آن معناى ديگر يك روح ديگر و يك باطن ديگر وجود دارد - معنى در ظاهر واحد ، بطون متعدده مىتوان كشف كرد - زبان و اسلوب وى از لحاظ انسجام و روانى و سلاست و مفاهمت آهنگ صوت و دروبست واژه‌ها و تنوع فكر و بلندى تخيل و ايجاز و اختصار و قشنگى صنايع لفظى و معنوى از قبيل تجنيس و مراعاة النظير و استعاره به مرحله‌ى كمال رسيده است - اين نكته را بايد نظر داشت كه حسن غزلسراى بود سرشار از قريحهء خداداد - وى گام‌به‌گام